Categorie Rechtspraak

Het portretrecht van de werknemer: wat kan wel en wat kan niet?

17/01 2022

Een werknemer van Coolblue staat afgebeeld op verschillende bestelbussen en komt voor in een promotievideo van Coolblue. Na een ontslag op staande voet beroept hij zich op zijn portretrecht en verzoekt hij Coolblue om de foto’s en video’s weg te halen. Lees in dit blog hoe het ook al weer zit met het gebruik van foto’s van (ex-)werknemers en of Coolblue in dit geval een schadevergoeding moet betalen aan haar ex-werknemer.

Wat zijn de feiten?

Een werknemer van Coolblue staat met een foto op verschillende bestelbussen en komt voor in een promotievideo van Coolblue. Na zijn ontslag op staande voet beroept de ex-werknemer zich op zijn portretrecht. Hij wil dat Coolblue de foto’s en zijn aanwezigheid in de video weghaalt en verzoekt daarnaast om een schadevergoeding van €25.000,-. Hij stelt dat hij geen instemming heeft gegeven voor het gebruik van zijn foto.

Wat is de achtergrond?

De zaak focust zich op de vraag of het portretrecht van de ex-werknemer is geschonden. De kantonrechter geeft op een overzichtelijke manier weer hoe hij beoordeelt of het portretrecht van een (ex-)werknemer is geschonden. Elke werknemer die herkenbaar wordt afgebeeld, kan zich in beginsel beroepen op zijn portretrecht. Dit geldt ook als er foto’s van de werknemer op de website of in een nieuwsbrief staan. De werknemer kan zich verzetten tegen publicatie van zijn portret als hij daar een redelijk belang bij heeft. Dit redelijke belang zal per geval beoordeeld moeten worden en zal in sommige gevallen moeten wijken voor het belang dat de werkgever heeft bij publicatie.

Wanneer de werknemer toestemming geeft tot het publiceren van de foto, doet hij afstand van een beroep op zijn portretrecht. Van toestemming is alleen sprake indien de werknemer expliciet instemt met de publicatie van de foto, dan wel geacht moet worden daarmee expliciet te hebben ingestemd. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waaronder de aard van de publicatie, zal de gebruiker van de foto zich er voldoende van moeten vergewissen dat toestemming voor de betreffende publicatie inderdaad is gegeven. Deze toestemming moet vrij worden gegeven. In de arbeidsrelatie kan dit een probleem zijn, omdat de werknemer vanwege de hiërarchische relatie zich niet altijd vrij voelt om toestemming te geven.

De uitspraak

In dit geval is er expliciete instemming van de werknemer: door middel van ondertekening van de arbeidsovereenkomst geeft de werknemer aan afstand te doen van zijn portretrecht. Ook leidt de kantonrechter impliciete instemming af uit de gedragingen van de werknemer: hij is duidelijk gebrieft en heeft bovendien lange tijd geen bezwaar gemaakt tegen het gebruik van zijn foto. Mede vanwege de positieve uitstraling van de foto oordeelt de kantonrechter dat Coolblue zich er voldoende van heeft vergewist dat de werknemer toestemming heeft gegeven voor publicatie van zijn foto. Ook het beroep van de ex-werknemer op de AVG slaagt niet. Aangezien Coolblue het gebruik van de foto van de ex-werknemer gaat uitfaseren en de promotievideo is verwijderd, wijst de kantonrechter het verzoek tot schadevergoeding af.

Tips voor de praktijk

  • Als een werkgever een foto van een werknemer wil gebruiken voor een nieuwsbrief, de website of enige andere vorm van reclame, is het belangrijk dat de werkgever zich er voldoende van vergewist dat de werknemer hiervoor toestemming heeft gegeven;
  • Leg de toestemming schriftelijk vast om onduidelijkheden te voorkomen;
  • In geval van toestemming kan de werknemer geen beroep meer doen op zijn/haar portretrecht en hoeft de foto dus niet op verzoek van de werknemer te worden verwijderd;
  • Van belang is dat de toestemming vrij wordt gegeven en dat de werknemer dus niet onder druk is gezet voor het geven van toestemming;
  • Het loont om in de arbeidsovereenkomst een bepaling op te nemen over het portretrecht, omdat dan doorgaans expliciete toestemming aangenomen zal worden;
  • De toestemming kan echter ook impliciet blijken uit het gedrag van de werknemer. Bijvoorbeeld als de foto van de werknemer al voor lange tijd wordt gebruikt en de werknemer daar niet over klaagt.

Heeft u vragen over het portretrecht in de arbeidsovereenkomst? Neem dan contact op met één van onze advocaten.

Heeft u een vraagstuk rondom dit onderwerp?

Neem dan gerust en vrijblijvend contact op met Renske van Herpen op telefoonnummer +31 (0)6 15 42 99 23 of per e-mail via: Renske.vanHerpen@lenaadvocaten.nl